دیزل ژنراتور
برای خرید دیزل ژنراتور سه عدد را باید با هم بسنجید: کاوا (توان ظاهری)، کیلووات (توان واقعی) و مصرف ساعتی گازوئیل. دستگاه ۵۰ کاوایی حدود ۴۰ کیلووات واقعی می‌دهد و در بار کامل حدود ۱۰ لیتر گازوئیل در ساعت می‌سوزاند؛ دستگاه ۲۰ کاوایی حدود ۱۶ کیلووات و در برگه‌ی ما ۳ لیتر در ساعت. دیزل ژنراتور در ولفو از ۲۰ تا ۸۸ کاوا دو خانواده دارد: بادوین (Baudouin) با آلترناتور استمفورد و کینگ من سوپر سایلنت ۴ سیلندر با تابلوی اضطراری. این صفحه با پلان یک خرید واقعی پیش می‌رود: بار را بنویسید، کاوا را به کیلووات و آمپر ببرید، مصرف سوخت را حساب کنید و بعد مدل را انتخاب کنید. مشخصات از صفحه‌ی زنده‌ی هر محصول (بررسی ۲۵ مهر ۱۴۰۵) گرفته شده و قیمت عمداً در متن نیامده است.
قدم اول: بار خود را از کیلووات به کاوا ببرید
دیزل ژنراتورها با کاوا فروخته می‌شوند. رابطه‌ی ساده:
kW ≈ kVA × ضریب توان (معمولاً ۰٫۸)
یعنی ۲۰ کاوا ≈ ۱۶ کیلووات، ۳۰ کاوا ≈ ۲۴، ۴۰ کاوا ≈ ۳۲ و ۵۰ کاوا ≈ ۴۰ کیلووات. در برگه‌ی بادوین BT50BSP هم «حداقل توان ۴۰ کیلووات» و «ضریب خروجی ۰٫۸» نوشته شده که دقیقاً همین حساب را تأیید می‌کند. توضیح ضریب توان ژنراتور در سند Toromont Power Systems: Generator Power Factor آمده است.
برای تعیین توان لازم:
- توان پلاک هر وسیله‌ی سه‌فاز و تک‌فاز را بنویسید.
- موتور بزرگ را جدا حساب کنید: هنگام راه‌اندازی چند برابر جریان کار عادی می‌کشد.
- جمع بار هم‌زمان را بر ۰٫۸ تقسیم کنید تا کاوا شود.
- ۲۰ تا ۲۵ درصد حاشیه بگذارید. این قاعده تجربی است، نه استاندارد، و مشاور فنی می‌تواند آن را برای بار شما دقیق‌تر کند.
اگر بار شما کمتر از ۱۰ کیلووات است، دیزل ژنراتور شاید زیادی باشد؛ موتور برق دیزلی و موتور برق 10 کیلو وات گزینه‌های کوچک‌ترند.
قدم دوم: آمپر هر فاز چقدر می‌شود؟
برای انتخاب کلید اصلی، کابل و تابلو باید آمپر هر فاز را بدانید. در سیستم سه‌فاز ۳۸۰ ولت: I = kVA × ۱۰۰۰ ÷ (√۳ × ۳۸۰). جدول زیر آن را برای ظرفیت‌های موجود حساب می‌کند:
| کاوا | آمپر هر فاز (۳۸۰ ولت) | کیلووات (×۰٫۸) |
|---|---|---|
| ۲۰ | ۳۰٫۴ | ۱۶ |
| ۲۵ | ۳۸٫۰ | ۲۰ |
| ۳۰ | ۴۵٫۶ | ۲۴ |
| ۴۰ | ۶۰٫۸ | ۳۲ |
| ۵۰ | ۷۵٫۹ | ۴۰ |
| ۷۰ | ۱۰۶٫۳ | ۵۶ |
| ۸۸ | ۱۳۳٫۷ | ۷۰٫۴ |
حالا به برگه‌ی کینگ من نگاه کنید: ردیف «خروجی در حالت سه‌فاز» برای مدل ۲۰ کاوا «۲۰ آمپر مداوم»، برای ۲۵ کاوا «۲۵ آمپر»، برای ۳۰ کاوا «۳۰ آمپر» و برای ۴۰ کاوا «۴۰ آمپر» ثبت شده است. این اعداد با جدول بالا نمی‌خوانند: ۲۰ آمپر در ۳۸۰ ولت فقط حدود ۱۳ کاوا (حدود ۱۰٫۵ کیلووات) است. به‌نظر می‌رسد عدد کاوا به‌جای آمپر کپی شده است. پیش از انتخاب کابل و کلید، آمپر واقعی را از کارشناس بپرسید یا از جدول بالا استفاده کنید.
قدم سوم: مصرف سوخت و مخزن
ساعت کار برابر است با ظرفیت مخزن تقسیم بر مصرف ساعتی. مدل‌های کینگ من همه مخزن ۱۰۰ لیتری ثبت کرده‌اند:
| مدل کینگ من | مصرف ثبت‌شده | ساعت با مخزن ۱۰۰ لیتر | لیتر بر کیلووات‌ساعت (در بار کامل) |
|---|---|---|---|
| ۲۰ کاوا | ۳ لیتر بر ساعت | ≈ ۳۳ ساعت | ≈ ۰٫۱۹ |
| ۲۵ کاوا | ۳ لیتر بر ساعت | ≈ ۳۳ ساعت | ≈ ۰٫۱۵ |
| ۳۰ کاوا | ۴ لیتر بر ساعت | ۲۵ ساعت | ≈ ۰٫۱۷ |
| ۴۰ کاوا | ۵ لیتر بر ساعت | ۲۰ ساعت | ≈ ۰٫۱۶ |
ستون آخر را با بادوین مقایسه کنید: مدل ۵۰ کاوای بادوین 4M06G50/5 مصرف ۱۰٫۴ لیتر بر ساعت و BT50BSP مصرف ۱۱ لیتر بر ساعت را ثبت کرده‌اند؛ برای ۴۰ کیلووات یعنی حدود ۰٫۲۶ و ۰٫۲۷۵ لیتر بر کیلووات‌ساعت. عدد کینگ من (۰٫۱۵ تا ۰٫۱۹) به‌طور محسوس کمتر است، پس احتمالاً در باری کمتر از پر و نه ظرفیت کامل اندازه‌گیری شده است. اگر قرار است دستگاه با بار کامل کار کند، مصرف واقعی بیشتر از برگه خواهد بود؛ برای برنامه‌ریزی مخزن، عدد بادوین (حدود ۰٫۲۶ تا ۰٫۲۷۵) محافظه‌کارانه‌تر است. این تحلیل ما از اعداد خود صفحه‌هاست و جای اندازه‌گیری دستگاه را نمی‌گیرد.
BT50BSP «ساعت کار مجاز ۸ تا ۱۰ ساعت مداوم» ثبت کرده است. با مصرف ۱۱ لیتر بر ساعت، ۸ ساعت حدود ۸۸ لیتر گازوئیل می‌خواهد؛ ظرفیت مخزن این مدل در برگه نیست و باید پرسیده شود.
مشاوره‌ی فنی رایگان: ۰۲۱-۹۱۰۹ ۷۱۸۶ (بار خود را بفرستید تا کاوا و مخزن را با هم حساب کنیم)
بادوین (Baudouin) در ولفو
مدل‌های بادوین با آلترناتور استمفورد در ولفو عبارت‌اند از 4M06G20/5، 4M06G25/5، 4M06G35/5، 4M06G50/5، 4M10G70/5 و 4M10G88/5 (۲۰، ۲۵، ۳۵، ۵۰، ۷۰ و ۸۸ کاوا). برگه‌ی اغلب آن‌ها خالی است و فقط «نشانگر سطح سوخت: ۱ عدد» دارند. کامل‌ترین برگه مال دیزل ژنراتور ۵۰ کاوا بادوین طرح استمفورد 4M06G50/5 است:
- موتور: بادوین 4M06G50/5، ۵۸ اسب بخار، رادیاتور، توربوشارژ، گاورنر الکترونیکی، ۱۵۰۰ دور بر دقیقه
- ظرفیت روغن ۹٫۵ لیتر، ظرفیت خنک‌کننده ۱۲٫۹ لیتر
- آلترناتور SLG224D استمفورد پاور، ضریب قدرت ۰٫۸، ۵۰ هرتز، خروجی ۲۲۰ و ۳۸۰ ولت
- مصرف سوخت ۱۰٫۴ لیتر بر ساعت
حساب: ۵۸ اسب بخار ≈ ۴۳ کیلووات مکانیکی (هر اسب بخار ≈ ۰٫۷۴۶ کیلووات) و خروجی ۵۰ کاوا ≈ ۴۰ کیلووات الکتریکی؛ نسبت ≈ ۹۲ درصد. بخشی از توان مکانیکی در آلترناتور تلف می‌شود، پس موتور با این برگه عملاً در محدوده‌ی ظرفیت کامل خود کار می‌کند و پیوسته‌ی ۵۰ کاوایی (۴۰ کیلووات) را با حاشیه‌ی کم می‌دهد. برای بار پیوسته‌ی سنگین، مدل ۷۰ یا ۸۸ کاوا را بررسی کنید یا بار را کمتر ببندید.
کینگ من سوپر سایلنت ۴ سیلندر
مدل‌های ۲۰، ۲۵، ۳۰ و ۴۰ کاوا چهارسیلندر رادیاتوردار هستند، با ATS (سیستم قطع و وصل خودکار)، تابلوی اضطراری، کوپل فابریک با آلترناتور طرح استمفورد و بدنه‌ی سایلنت، با مخزن ۱۰۰ لیتری.
ATS یعنی با قطع برق شهر، دستگاه خودکار روشن می‌شود. آن را برای مکان‌هایی بخواهید که کسی همیشه حضور ندارد: مرغداری، سردخانه، ساختمان‌های اداری. اگر دستگاه بدون ATS باشد، شخصی باید روشن و بار را منتقل کند.
برای مقایسه‌ی بدنه‌های کم‌صدا، دسته‌ی موتور برق سایلنت را ببینید؛ مولدهای سه‌فاز کوچک‌تر در موتور برق سه فاز هستند.
BT50BSP: جدول مشخصات بادوین ۵۰ کاوا
برگه‌ی این مدل کامل است: سیم‌پیچ تمام مس، توان اسمی پیوسته ۵۰ کاوا، اضافه‌بار ۱۱۰ درصد، عایق کلاس H، درجه‌ی حفاظت ۲۳، ظرفیت روغن ۹٫۵ لیتر، ظرفیت خنک‌کننده ۱۰ لیتر، ۴ سیلندر، تنفس طبیعی، مصرف ۱۱ لیتر بر ساعت، ضریب خروجی ۰٫۸ و ابعاد ۱۹۰×۶۰×۱۳۰ سانتی‌متر. تفاوت مهم با 4M06G50/5: BT50BSP تنفس طبیعی دارد (نه توربو) و ۱۱ لیتر بر ساعت می‌سوزاند، 4M06G50/5 توربوشارژ است و ۱۰٫۴. عکس این مدل ۳۹۸ پیکسل بود و در صفحه نیامد.
سناریوی نمونه: کارگاه با یک الکتروموتور بزرگ
فرض کنید کارگاهی دارید با: یک الکتروموتور سه‌فاز ۱۰ کیلوواتی (پمپ یا کمپرسور)، سه ماشین ۴ کیلوواتی، روشنایی و کامپیوتر ۲ کیلووات. جمع پیوسته = ۱۰ + ۱۲ + ۲ = ۲۴ کیلووات. تقسیم بر ۰٫۸ می‌شود ۳۰ کاوا. با حاشیه‌ی ۲۵ درصد ≈ ۳۸ کاوا؛ مدل ۴۰ کاوا انتخاب منطقی است. راه‌اندازی الکتروموتور ۱۰ کیلوواتی ممکن است جریانی چند برابر بکشد؛ اگر پمپ را با راه‌انداز نرم یا ستاره-مثلث استارت کنید، به ژنراتور کوچک‌تر (۳۵ کاوا) هم می‌توان فکر کرد. اگر ۴۰ کاوای کینگ من را بگیرید، مخزن ۱۰۰ لیتری با ۵ لیتر بر ساعت حدود ۲۰ ساعت می‌دهد، ولی طبق تحلیل بالا مصرف واقعی در بار کامل بیشتر است؛ با ۰٫۲۶ لیتر بر کیلووات‌ساعت، ۳۲ کیلووات حدود ۸ لیتر بر ساعت و مخزن حدود ۱۲ ساعت می‌دهد. اعداد فرضی‌اند.
دیزل ژنراتور سایلنت یا باز؟
بدنه‌ی سایلنت موتور و آلترناتور را داخل کابین عایق‌دار می‌گذارد و صدا را به‌طور محسوس کم می‌کند؛ مدل‌های کینگ من در ولفو «سوپر سایلنت» عرضه می‌شوند. بدنه‌ی باز ارزان‌تر است و دسترسی به قطعات را راحت‌تر می‌کند، ولی باید در اتاق ژنراتور جدا و عایق‌صدا نصب شود. بدنه‌ی سایلنت در محیط شهری، ساختمان مسکونی و کنار همسایه ضروری است و حتی در محیط صنعتی از آسیب شنوایی کارگران می‌کاهد. در عوض، کابین تهویه‌ی دقیق‌تری می‌خواهد و دسترسی برای سرویس باید در طراحی دیده شود.
چه زمانی به دیزل ژنراتور نیاز دارید؟
اگر بار پیوسته‌ی شما از حدود ۱۰ کیلووات بالاتر می‌رود، اگر دستگاه باید ساعت‌ها پشت سر هم کار کند (مثلاً قطع طولانی برق در روستا یا مرغداری)، یا اگر الکتروموتورهای سه‌فاز بزرگ دارید، دیزل ژنراتور از بنزینی منطقی‌تر است. موتور دیزل گشتاور بیشتر، عمر بیشتر در کار پیوسته و مصرف سوخت ارزان‌تر در هر کیلووات‌ساعت دارد. برای خانه‌ی معمولی با بار زیر ۸ کیلووات، یک موتور برق بنزینی یا اینورتری کافی و ارزان‌تر است.
سه پرسش که باید از فروشنده بپرسید
- ظرفیت مخزن و مصرف در بارهای ۵۰، ۷۵ و ۱۰۰ درصد چقدر است؟
- ATS و تابلوی اضطراری جزو بسته است یا جدا فروخته می‌شود؟
- قطعات یدکی مصرفی (فیلتر روغن، گازوئیل و هوا، تسمه) چقدر در دسترس است و گارانتی چه چیزهایی را شامل می‌شود؟
نصب، تهویه و ایمنی
مرکز کنترل بیماری آمریکا (CDC) درباره‌ی مولدها هشدار می‌دهد که اگزوز مونوکسید کربن تولید می‌کند و مولد نباید در فضای بسته کار کند. در دیزل ژنراتور سایلنت هم همین قاعده برقرار است: اتاق ژنراتور باید هوای تازه برای احتراق و خنک‌کاری و مسیر مستقیم اگزوز به بیرون داشته باشد. NIOSH حد ۸۵ دسی‌بل (A) را برای هشت ساعت مواجهه توصیه می‌کند؛ بدنه‌ی سایلنت صدا را کم می‌کند ولی داخل اتاق ژنراتور هنوز محافظ گوش لازم است. اتصال به تابلو باید با کلید تبدیل یا ATS و توسط برقکار مجاز باشد تا برق برگشتی به شبکه نرسد. فونداسیون یا پایه‌ی لرزه‌گیر، زمین‌کردن و کپسول اطفای حریق را از قبل برنامه‌ریزی کنید.
نگهداری
- روغن و فیلتر روغن، فیلتر گازوئیل و فیلتر هوا را طبق دفترچه عوض کنید.
- سطح مایع خنک‌کننده و روغن را قبل از هر راه‌اندازی بسنجید.
- باتری استارت را شارژ نگه دارید و ماهانه دستگاه را ۲۰ تا ۳۰ دقیقه با بار روشن کنید؛ ژنراتور بیکار آسیب می‌بیند.
- گازوئیل تمیز و بدون آب استفاده کنید؛ آب مخزن بزرگ‌ترین دشمن انژکتور است.
برنامه‌ی تعمیر و بازرسی سالانه
برای هر دستگاه یک دفترچه‌ی ساعت کار و سرویس نگه دارید: تاریخ تعویض روغن، فیلترها، مایع خنک‌کننده و تست زیر بار را در آن بنویسید. این دفترچه هنگام استفاده از گارانتی و فروش مجدد دستگاه ارزش دارد. یک بار در سال، تابلوی ATS را با قطع واقعی برق شهر (با هماهنگی) آزمایش کنید تا مطمئن شوید در لحظه‌ی بحران درست کار می‌کند؛ بیشتر خرابی‌های ژنراتور اضطراری نه از موتور، بلکه از باتری ضعیف یا تابلوی آزمایش‌نشده است. فیلتر گازوئیل را قبل از زمستان عوض کنید و در مناطق سرد از گازوئیل مناسب فصل استفاده کنید.
اشتباه‌های رایج
- خرید بر اساس کاوا بدون تبدیل به کیلووات.
- کابل و کلید بر اساس عدد آمپر کپی‌شده در برگه. جدول قدم دوم را بسنجید.
- اندازه‌گیری مخزن با مصرف نیمه‌بار. برای بار کامل حدود ۰٫۲۶ لیتر بر کیلووات‌ساعت بگیرید.
- نادیده گرفتن راه‌اندازی الکتروموتور.
- قرار دادن ژنراتور بدون تهویه.
چک‌لیست خرید دیزل ژنراتور
- جمع بار پیوسته و بزرگ‌ترین موتور حساب شد.
- کاوا به کیلووات و آمپر هر فاز تبدیل شد.
- ATS و تابلوی اضطراری لازم یا غیرلازم مشخص شد.
- مصرف و مخزن با مدت قطعی مقایسه شد.
- محل نصب، تهویه، اگزوز و فونداسیون آماده است.
- گارانتی، قطعات یدکی و خدمات پس از فروش مکتوب شد.
برای مقایسه با دستگاه‌های کوچک‌تر، موتور برق کارگاهی و صنعتی و موتور برق 8.5 کیلو وات را ببینید؛ فهرست کامل دسته‌ها در صفحه‌ی موتور برق و برندها در برندهای موتور برق است. تماس و مشاوره: کارشناسان ولفو در تهران، خیابان سعدی جنوبی، کوچه شهید فخرایی، سرای پاساژ صدقی پاسخگو هستند و می‌توانید پیش از خرید حضوری یا تلفنی مشورت بگیرید؛ ارسال به سراسر کشور و پرداخت درب محل در تهران و کرج هم از صفحه‌ی محصولات اعلام شده است.
مشاوره‌ی فنی رایگان: ۰۹۱۰ ۲۱۵ ۵۵۲۸
پرسش‌های متداول
دیزل ژنراتور ۲۰ کاوا چند کیلووات است؟ با ضریب توان ۰٫۸ حدود ۱۶ کیلووات.
آمپر هر فاز دیزل ژنراتور ۵۰ کاوا چقدر است؟ در ۳۸۰ ولت حدود ۷۶ آمپر.
مخزن ۱۰۰ لیتری کینگ من چند ساعت کار می‌کند؟ با مصرف برگه (۳ تا ۵ لیتر) بین ۲۰ تا ۳۳ ساعت؛ در بار کامل کمتر.
ATS چیست؟ تابلویی که با قطع برق شهر ژنراتور را خودکار روشن و بار را منتقل می‌کند.
دیزل ژنراتور بهتر است یا بنزینی؟ برای کار طولانی و بار سنگین دیزل؛ برای بار کم و جابه‌جایی بنزینی.
تفاوت BT50BSP و 4M06G50/5 چیست؟ اولی تنفس طبیعی و ۱۱ لیتر بر ساعت، دومی توربوشارژ و ۱۰٫۴ لیتر بر ساعت.
قیمت دیزل ژنراتور چقدر است؟ قیمت روز را در صفحه‌ی هر محصول ببینید یا از کارشناسان بپرسید.
